{"id":2006,"date":"2023-10-12T16:05:31","date_gmt":"2023-10-12T16:05:31","guid":{"rendered":"https:\/\/cluster1albania.com\/sq\/?p=2006"},"modified":"2023-10-16T16:08:45","modified_gmt":"2023-10-16T16:08:45","slug":"sfidat-e-qeverisjes-kibernetike-ne-shqiperi-dokument-politikash","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cluster1albania.com\/sq\/sfidat-e-qeverisjes-kibernetike-ne-shqiperi-dokument-politikash\/","title":{"rendered":"Sfidat e qeverisjes kibernetike n\u00eb Shqip\u00ebri &#8211; Dokument politikash"},"content":{"rendered":"\n<p>CSDG prezantoi sot dokumentin e politikave mbi sfidat e qeverisjes kibernetike n\u00eb Shqip\u00ebri. N\u00eb takim mor\u00ebn pjes\u00eb dhe ndan\u00eb mendimet e tyre deputeti z. Etjen Xhafaj dhe z\u00ebv\u00ebnd\u00ebs Minist\u00ebr i Infrastruktur\u00ebs dhe Energjetik\u00ebs, zj. Enkelejda Mu\u00e7aj, si dhe p\u00ebrfaq\u00ebsues nga Autoriteti Komb\u00ebtar i \u00c7ertifikimit dhe Siguris\u00eb Kibernetike, z. Igli Tafa, p\u00ebrfaq\u00ebsues nga Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare, z Bledar Kazia, dhe nga Banka Komb\u00ebtare Tregtare, zj. Blerina Tushe.<\/p>\n\n\n\n<p>Ky <a><\/a>dokument vjen n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb ndryshimit t\u00eb qasjes s\u00eb Bashkimit Evropian ndaj siguris\u00eb kibernetike. P\u00ebr shkak t\u00eb evulimit t\u00eb metodologjis\u00eb s\u00eb sulmeve kibernetike, e lidhur ngusht\u00ebsisht me avancimin e teknologjis\u00eb, dhe sh\u00ebnjestrimit t\u00eb sulmeve drejt infrastrukturave kritike, Bashkimi Evropian ka prezantuar nj\u00eb paket\u00eb me direktiva dhe rregullore me fokus rritjen e rezistenc\u00ebs dhe siguris\u00eb kibernetike t\u00eb infrastrukturave kritike dhe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb Bashkimin Evropian. N\u00eb Shqip\u00ebri, ligji kryesor p\u00ebr sa i p\u00ebrket siguris\u00eb kibernetike, q\u00eb vendos shtyllat kryesore t\u00eb rregullimit t\u00eb siguris\u00eb kibernetike n\u00eb vend, \u00ebsht\u00eb Ligji nr 2\/2017, i cili \u00ebsht\u00eb n\u00eb pro\u00e7es ndryshimi me q\u00ebllim p\u00ebrafrimin me acquis e BE. Ky projektligj n\u00eb momentin e dor\u00ebzimit p\u00ebr konsultim publik, nuk ka q\u00ebn\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me rregullat dhe k\u00ebrkesat e prezantuara n\u00eb Direktiv\u00ebn (BE) 2022\/2555 2022 \u201cMbi masat p\u00ebr nj\u00eb nivel t\u00eb lart\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb siguris\u00eb kibernetike n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Bashkimin Evropian\u201d (t\u00eb njohur si Direktiva NIS 2). CSDG e sheh me r\u00ebnd\u00ebsi k\u00ebt\u00eb ligj p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrfshirjes s\u00eb tij n\u00eb Kapitullin 24 t\u00eb Cluster 1, ku mosp\u00ebrputhja e plot\u00eb p\u00ebr sa i p\u00ebrket kuadrit ligjor kibernetik mund t\u00eb vonoj\u00eb pro\u00e7esin e an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb Bashkimin Evropian.<\/p>\n\n\n\n<p>CSDG sjell q\u00ebndrimin dhe analiz\u00ebn mbi qeverisjen kibernetike n\u00eb Shqip\u00ebri, duke u ndalur n\u00eb tre momente:<\/p>\n\n\n\n<p>1 &#8211; nevoja p\u00ebr p\u00ebrafrimin e plot\u00eb t\u00eb legjislacionit t\u00eb brendsh\u00ebm me acqui-n\u00eb e reformuar t\u00eb BE-s\u00eb;<\/p>\n\n\n\n<p>2- transparenc\u00eb dhe qart\u00ebsim n\u00eb lidhje me nd\u00ebrveprimin e insitucioneve dhe aktor\u00ebve pjes\u00eb t\u00eb qeverisjes kibernetike, si dhe publikime t\u00eb rregullta nga insitucionet p\u00ebrgjegj\u00ebse mbi vulnerabilitetet e infrastrukturave kritike dhe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, analiz\u00eb vjetore mbi sulmet kibernetike, form\u00ebn dhe m\u00ebnyr\u00ebn e tyre, sektor\u00ebt m\u00eb vulnerab\u00ebl, si dhe udh\u00ebzime mb\u00ebshtet\u00ebse p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb subjektet n\u00eb Shqip\u00ebri; dhe<\/p>\n\n\n\n<p>3- konsolidimin e politik\u00ebs kibernetike n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb p\u00ebrputhje me rekomandimet e Bashkimit Evropian p\u00ebr rritje t\u00eb bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrmjet institucionceve, n\u00eb ve\u00e7anti insitucioni p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr sigurin\u00eb kibernetike dhe institucioneve p\u00ebr mbrojtje dhe ruajtjen e rendit, rritjes s\u00eb investimeve n\u00eb hulumtim, burime njer\u00ebzore dhe teknologji, si dhe parashikime t\u00eb reja p\u00ebr sa i p\u00ebrket raportimit t\u00eb incident\u00ebve kibernetike dhe sanksioneve n\u00eb rast shkeljeje t\u00eb detyrimeve ligjore mbi masat e siguris\u00eb kibernetike.<\/p>\n\n\n\n<p>Dokumenti i politikave ka si synim pik\u00ebnisjen e nj\u00eb debati konstruktiv mbi gjendjen e qeverisjes kibernetike n\u00eb Shqip\u00ebri, me q\u00ebllim p\u00ebrmir\u00ebsimin eventual t\u00eb kuadrit ligjor dhe insittucional t\u00eb saj, bazuar n\u00eb praktikat m\u00eb t\u00eb mira n\u00eb Evrop\u00eb. CSDG mb\u00ebshtet q\u00ebndrimin e Bashkimit Evropian, dhe mban q\u00ebndrimin se qasja e BE-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndar\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb mbi sigurin\u00eb kibernetike p\u00ebrt\u00ebj entiteteve qeveritare, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qasje e duhur n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e sotme q\u00eb \u00ebshte tej e nd\u00ebrlidhur me teknologjin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Dokumenti \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgatitur n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb projektit CI-EU-NPA &#8220;Improving the Debate on Policies and Accountability to fulfill basic rights through the creation of the Platform for Negotiations of Cluster I Albania&#8221;, Projekt n\u00ebn zbatim nga kat\u00ebr organziata t\u00eb Shoq\u00ebris\u00eb Civile: <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/csdgalbania?__cft__[0]=AZVy9Std2H6bhgrCQGLBhlMTltaGVWLZI3hVd-gSDoJ46mqOSApY3sMJiRkd99gHx_gp9BpEYVEbXxFXXI1frTLgep25hVmCZhyAI63v2lSsyef54wkAWNQ64XQF6BBZPwFyml9iP6dhlUDVJiOlORsBzw-BqaHMthH_-DVu816EMuLHAceeIk1OTj57YU8_UuU&amp;__tn__=-]K-R\">CSDG &#8211; Qendra p\u00ebr Studimin e Demokracis\u00eb dhe Qeverisjes<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/isp.com.al?__cft__[0]=AZVy9Std2H6bhgrCQGLBhlMTltaGVWLZI3hVd-gSDoJ46mqOSApY3sMJiRkd99gHx_gp9BpEYVEbXxFXXI1frTLgep25hVmCZhyAI63v2lSsyef54wkAWNQ64XQF6BBZPwFyml9iP6dhlUDVJiOlORsBzw-BqaHMthH_-DVu816EMuLHAceeIk1OTj57YU8_UuU&amp;__tn__=-]K-R\">Instituti i Studimeve Politike \/ Institute for Political Studies<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/KomitetiShqiptarIHelsinkit?__cft__[0]=AZVy9Std2H6bhgrCQGLBhlMTltaGVWLZI3hVd-gSDoJ46mqOSApY3sMJiRkd99gHx_gp9BpEYVEbXxFXXI1frTLgep25hVmCZhyAI63v2lSsyef54wkAWNQ64XQF6BBZPwFyml9iP6dhlUDVJiOlORsBzw-BqaHMthH_-DVu816EMuLHAceeIk1OTj57YU8_UuU&amp;__tn__=-]K-R\">Komiteti Shqiptar i Helsinkit<\/a> dhe <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/AlbanianInstituteOfScience?__cft__[0]=AZVy9Std2H6bhgrCQGLBhlMTltaGVWLZI3hVd-gSDoJ46mqOSApY3sMJiRkd99gHx_gp9BpEYVEbXxFXXI1frTLgep25hVmCZhyAI63v2lSsyef54wkAWNQ64XQF6BBZPwFyml9iP6dhlUDVJiOlORsBzw-BqaHMthH_-DVu816EMuLHAceeIk1OTj57YU8_UuU&amp;__tn__=-]K-R\">AIS<\/a> me mb\u00ebshtetje t\u00eb Ambasad\u00ebs s\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb vendeve t\u00eb Ulta n\u00eb Tiran\u00eb (<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/DutchEmbassyAlbania?__cft__[0]=AZVy9Std2H6bhgrCQGLBhlMTltaGVWLZI3hVd-gSDoJ46mqOSApY3sMJiRkd99gHx_gp9BpEYVEbXxFXXI1frTLgep25hVmCZhyAI63v2lSsyef54wkAWNQ64XQF6BBZPwFyml9iP6dhlUDVJiOlORsBzw-BqaHMthH_-DVu816EMuLHAceeIk1OTj57YU8_UuU&amp;__tn__=-]K-R\">Embassy of the Netherlands in Albania<\/a>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>CSDG prezantoi sot dokumentin e politikave mbi sfidat e qeverisjes kibernetike n\u00eb Shqip\u00ebri. N\u00eb takim mor\u00ebn pjes\u00eb dhe ndan\u00eb mendimet e tyre deputeti z. Etjen Xhafaj dhe z\u00ebv\u00ebnd\u00ebs Minist\u00ebr i Infrastruktur\u00ebs dhe Energjetik\u00ebs, zj. Enkelejda Mu\u00e7aj, si dhe p\u00ebrfaq\u00ebsues nga [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2007,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-2006","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktivitete"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cluster1albania.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/cluster1albania.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cluster1albania.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cluster1albania.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cluster1albania.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2006"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/cluster1albania.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2006\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2008,"href":"http:\/\/cluster1albania.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2006\/revisions\/2008"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cluster1albania.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2007"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cluster1albania.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cluster1albania.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cluster1albania.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}